فهرست این نوشته
این صفحه هزینهٔ تحصیل در ۲۸ مقصد اروپایی رادون -۲۶ کشور اتحادیهٔ اروپا به‌علاوهٔ بریتانیا و هلند- را کنار هم می‌گذارد تا مقایسه‌شان ساده‌تر شود. رقم‌ها از همان دادهٔ رسمی و بررسی‌شده‌ای می‌آید که صفحهٔ اختصاصی هر کشور را در سایت رادون می‌سازد: شهریهٔ دانشگاه دولتی برای دانشجوی غیراروپایی، هزینهٔ واقعی زندگی، حداقل رسمی تمکن مالی، و هزینهٔ یک‌بار ویزا و اقامت. هر رقم به پول رسمی همان کشور نوشته شده -بیشتر یورو، برای بریتانیا پوند- چون نرخ تبدیل هر روز عوض می‌شود؛ تبدیل به تومان را می‌گذاریم برای لحظهٔ مشاوره، با نرخ همان روز. تاریخ بررسی همهٔ رقم‌های این صفحه پاییز ۱۴۰۵ است.
برآورد «سال اول» یعنی چه
در این صفحه، «برآورد سال اول» یعنی جمع چهار قلم زیر، برای یک دورهٔ کارشناسی معمولی و فقط برای خود دانشجو، نه همراهان:
- شهریهٔ دانشگاه دولتی برای سال اول، یا صفر اگر برنامه رایگان یا نزدیک‌رایگان باشد؛
- هزینهٔ واقعی زندگی برای ۱۲ ماه -اجاره، خوراک، رفت‌وآمد و روزمره- یا، اگر منبع رسمی رقمی برای آن نداشت، حداقل رسمی تمکن مالی که برای ویزا نشان می‌دهید؛
- هزینهٔ یک‌بار ویزای ورود، به‌علاوهٔ هزینهٔ اقامت یا کارت اقامت که پس از رسیدن می‌پردازید؛
- بیمهٔ درمانی اجباری، هرکجا که جدا از شهریه و زندگی حساب می‌شود.
بیرون از این برآورد می‌ماند: بلیت هواپیما، ترجمهٔ رسمی و تأیید مدارک در سفارت، هزینهٔ درخواست پذیرش دانشگاه -که جدا از شهریه است-، ودیعهٔ مسکن، و هزینهٔ همراهی خانواده؛ همسر و فرزند بار مالی و قاعدهٔ جدای خودشان را دارند و کشور به کشور فرق زیادی می‌کند. رقم ارشد هم در جدول شهریه آمده، ولی بقیهٔ جدول‌ها روی دانشجوی کارشناسی و ارشد آموزشی حساب شده‌اند؛ دکترای حقوق‌بگیر معمولاً به‌جای پرداخت شهریه حقوق می‌گیرد و قاعدهٔ مالی جداگانه‌ای دارد.
شهریهٔ کارشناسی و کارشناسی ارشد در ۲۸ کشور
جدول زیر شهریهٔ سالانهٔ دانشگاه دولتی را برای دانشجوی غیراروپایی نشان می‌دهد؛ رشته‌های عمومی، نه پزشکی یا رشته‌های ویژه که معمولاً هزینهٔ بیشتری دارند و در یادداشت هر کشور جدا اشاره شده‌اند. دانشگاه‌های خصوصی، هرکجا در کنار دانشگاه دولتی وجود دارند، شهریهٔ جدا و معمولاً بالاتری می‌گیرند.
| کشور | شهریهٔ کارشناسی (سال، دانشجوی غیراروپایی) | شهریهٔ کارشناسی ارشد (سال) |
|---|---|---|
| آلمان | ۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو | ۰ تا ۱۲٬۰۰۰ یورو |
| اتریش | ۱٬۴۵۳٫۴۴ تا ۶٬۰۰۰ یورو | ۱٬۴۵۳٫۴۴ تا ۶٬۰۰۰ یورو |
| اسپانیا | ۷۰۰ تا ۱٬۷۰۰ یورو | ۱٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰ یورو |
| استونی | ۵٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ یورو | ۴٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ یورو |
| اسلواکی | ۰ تا ۱۳٬۰۰۰ یورو | ۰ تا ۱۳٬۰۰۰ یورو |
| اسلوونی | ۲٬۴۰۰ تا ۱۱٬۷۰۰ یورو | ۲٬۴۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ یورو |
| ایتالیا | ۱۵۷٫۰۴ تا ۳٬۹۴۳٫۰۴ یورو | ۱۵۷٫۰۴ تا ۳٬۹۴۳٫۰۴ یورو |
| ایرلند | ۱۵٬۶۴۰ تا ۲۸٬۳۴۰ یورو | ۱۳٬۹۷۵ تا ۳۱٬۷۸۰ یورو |
| بریتانیا | ۲۵٬۸۵۰ تا ۷۰٬۵۵۴ پوند | ۱۵٬۰۰۰ تا ۳۵٬۰۰۰ پوند |
| بلژیک | ۲٬۲۹۷٫۴ تا ۱۲٬۰۰۰ یورو | ۲٬۲۹۷٫۴ تا ۱۲٬۰۰۰ یورو |
| بلغارستان | ۲٬۵۰۰ تا ۴٬۹۰۰ یورو | ۲٬۵۰۰ تا ۴٬۹۰۰ یورو |
| پرتغال | ۳٬۵۰۰ تا ۷٬۰۰۰ یورو | ۲٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ یورو |
| جمهوری چک | ۰ تا ۱۴٬۰۰۰ یورو | ۰ تا ۱۶٬۵۰۰ یورو |
| دانمارک | ۷٬۴۵۰ تا ۱۷٬۳۰۰ یورو | ۷٬۴۵۰ تا ۱۷٬۳۰۰ یورو |
| رومانی | ۱٬۹۸۰ تا ۸٬۵۵۰ یورو | ۱٬۹۸۰ تا ۸٬۵۵۰ یورو |
| سوئد | ۷٬۰۸۶ تا ۲۸٬۳۴۴ یورو | ۷٬۰۸۶ تا ۲۸٬۳۴۴ یورو |
| فرانسه | ۲٬۹۰۲ یورو | ۳٬۹۵۰ یورو |
| فنلاند | ۹٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو | ۸٬۵۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو |
| قبرس | ۶٬۸۳۴ یورو | ۵٬۱۲۵ تا ۱۰٬۲۵۰ یورو |
| کرواسی | ۱٬۰۰۰ تا ۱۰٬۴۰۰ یورو | ۱٬۰۰۰ تا ۱۰٬۴۰۰ یورو |
| لتونی | ۱٬۶۰۰ تا ۸٬۰۰۰ یورو | ۳٬۴۰۰ تا ۵٬۰۰۰ یورو |
| لوکزامبورگ | ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو | ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو |
| لهستان | ۲٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو | ۲٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو |
| لیتوانی | ۳٬۴۰۰ تا ۹٬۶۰۰ یورو | ۵٬۰۰۰ تا ۱۰٬۶۲۴ یورو |
| مجارستان | ۳٬۶۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰ یورو | ۳٬۶۰۰ تا ۸٬۲۰۰ یورو |
| مالت | ثبت‌نشده | ثبت‌نشده |
| هلند | ۹٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو | ۱۲٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ یورو |
| یونان | ۰ تا ۱۵٬۰۰۰ یورو | ۳٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ یورو |
شهریهٔ صفر یا نزدیک صفر، دست‌کم در یک مسیر، در چند کشور ممکن است: در آلمان بیشتر ایالت‌ها از دانشجوی غیراروپایی هم شهریه نمی‌گیرند؛ در جمهوری چک، مسیر چک‌زبان رایگان است، به شرط دانستن زبان چک؛ در یونان، مسیر یونانی‌زبان هم رایگان است، به شرط زبان یونانی یا یک سال دورهٔ آمادگی؛ در اسلواکی سقف پایین برخی برنامه‌ها صفر است؛ و در سوئد دکترای حقوق‌بگیر بدون شهریه پیش می‌رود. این‌ها استثنا هستند، نه قاعده؛ بیشتر مسیرهای انگلیسی‌زبان همان کشورها شهریه دارند.
چند رشته معمولاً هزینه‌ای بالاتر از این جدول دارند: پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی در بلغارستان، کرواسی، لتونی، مجارستان و ایرلند؛ معماری و طراحی در سوئد؛ و آکادمی موسیقی در اسلوونی. رقم دقیق این رشته‌ها در یادداشت کنار هر کشور آمده است.
هزینهٔ زندگی ماهانه و تمکن مالی رسمی
دو ستون این جدول همیشه یکی نیستند: ستون اول برآورد واقعی هزینهٔ زندگی است -چیزی که واقعاً هر ماه خرج می‌کنید- و ستون دوم حداقل رسمی‌ای است که ادارهٔ مهاجرت یا سفارت برای صدور ویزا یا اقامت از شما می‌خواهد. در بعضی کشورها رقم رسمی از هزینهٔ واقعی زندگی کمتر است؛ در بعضی دیگر برعکس، رقم رسمی از هزینهٔ واقعی بالاتر می‌رود.
| کشور | هزینهٔ واقعی زندگی (ماهانه) | حداقل رسمی تمکن مالی برای ویزا یا اقامت (ماهانه) |
|---|---|---|
| آلمان | ۹۰۰ تا ۱٬۲۰۰ یورو | ۹۹۲ یورو |
| اتریش | ۱٬۲۵۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو | ۷۲۲٫۵۸ تا ۱٬۳۰۸٫۳۹ یورو |
| اسپانیا | ۷۰۰ تا ۱٬۲۰۰ یورو | ۶۰۰ یورو |
| استونی | ۳۰۰ تا ۵۰۰ یورو | ۸۸۰ یورو |
| اسلواکی | ۳۵۰ تا ۶۵۰ یورو | ۱٬۶۸۰ یورو |
| اسلوونی | ۷۰۰ تا ۸۰۰ یورو | ۵۰۷٫۴۳ یورو |
| ایتالیا | ۵۶۷ تا ۶۸۷ یورو | ۸۴۸٫۳۲ یورو |
| ایرلند | ۱٬۱۸۱ تا ۲٬۴۴۵ یورو | ۸۳۳٫۳۳ یورو |
| بریتانیا | ۱٬۲۰۳ تا ۱٬۵۷۰ پوند | همان رقم زندگی (رسمی) |
| بلژیک | ۸۰۰ تا ۱٬۳۰۰ یورو | ۱٬۰۶۲ تا ۱٬۱۰۰ یورو |
| بلغارستان | ۵۰۰ تا ۹۰۰ یورو | ۶۲۰٫۲ یورو |
| پرتغال | ثبت‌نشده | ۹۲۰ یورو |
| جمهوری چک | ۵۰۰ تا ۸۰۰ یورو | ۳۵۴٫۱۷ تا ۴۰۰ یورو |
| دانمارک | ۱٬۰۹۰ تا ۱٬۸۰۰ یورو | ۹۹۵ یورو |
| رومانی | ۶۰۰ تا ۹۰۰ یورو | ۸۲۰ یورو |
| سوئد | ۹۴۴ تا ۱٬۱۳۰ یورو | ۹۴۴ یورو |
| فرانسه | ۵۶۲ تا ۱٬۷۹۳ یورو | ۸۷۷٫۵ یورو |
| فنلاند | ۹۰۰ تا ۱٬۲۰۰ یورو | ۸۰۰ یورو |
| قبرس | ۵۰۰ تا ۷۵۰ یورو | ۴۱۶٫۶۷ تا ۵۸۳٫۳۳ یورو |
| کرواسی | ۵۰۰ تا ۸۰۰ یورو | ۵۰۰ تا ۸۰۰ یورو |
| لتونی | ۴۵۰ تا ۷۰۰ یورو | ۷۸۰ یورو |
| لوکزامبورگ | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۵۱۷ یورو | ۱٬۵۱۷ یورو |
| لهستان | ۳۳۰ تا ۴۳۰ یورو | ۲۳۱ یورو |
| لیتوانی | ۳۰۰ تا ۱٬۰۰۰ یورو | ۵۷۶٫۵ یورو |
| مجارستان | ۵۰۰ تا ۶۰۰ یورو | ۵۰۰ تا ۶۰۰ یورو |
| مالت | ۱٬۳۶۰ تا ۲٬۵۳۰ یورو | ۹۵۰ یورو |
| هلند | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو | ۱٬۱۳۰٫۷۷ یورو |
| یونان | ۷۰۰ تا ۱٬۲۰۰ یورو | ۶۵۰ یورو |
در آلمان، تمکن مالی باید در یک حساب مسدود -Sperrkonto- از پیش برای کل سال تأمین شده باشد؛ در بلژیک هم برخی دانشگاه‌ها، مثل لوون، حساب مشابهی می‌خواهند. در بیشتر کشورهای دیگر، صورت‌حساب بانکی ساده، تعهد حامی مالی یا بورسیه هم پذیرفته می‌شود؛ قاعدهٔ دقیق را در پروندهٔ همان کشور برای شما روشن می‌کنیم.
هزینه‌های یک‌بار پیش از رفتن: ویزا و اقامت
این هزینه‌ها یک‌بار پرداخت می‌شوند: هزینهٔ ویزای ورود، پیش از سفر، و هزینهٔ اقامت یا کارت اقامت، معمولاً چند هفته پس از رسیدن. در چند کشور -جمهوری چک، دانمارک و مجارستان- یک رقم هم ویزا و هم اقامت نخست را با هم پوشش می‌دهد.
| کشور | هزینهٔ ویزا (یک‌بار) | هزینهٔ اقامت یا کارت اقامت پس از ورود (یک‌بار) |
|---|---|---|
| آلمان | ۷۵ یورو | ۱۰۰ یورو |
| اتریش | ۱۹۵ یورو | ۲۱۸ یورو |
| اسپانیا | ۶۰ تا ۱۴۰ یورو | ثبت‌نشده |
| استونی | ۱۲۰ یورو | ۲۲۵ یورو |
| اسلواکی | ثبت‌نشده | ۱۰ تا ۳۹ یورو |
| اسلوونی | ۰ تا ۷۷ یورو | ۶۹٫۹۷ تا ۱۲۱٫۹۷ یورو |
| ایتالیا | ۷۹٫۷ یورو | ۱۱۶٫۴۶ تا ۱۲۶٫۴۶ یورو |
| ایرلند | ۶۰ تا ۱۰۰ یورو | ثبت‌نشده |
| بریتانیا | ۵۵۸ پوند | ثبت‌نشده |
| بلژیک | ۴۳۱ تا ۵۰۱ یورو | ۲۴ تا ۳۳ یورو |
| بلغارستان | ۱۰۰ یورو | ۷۹٫۲۵ یورو |
| پرتغال | ۱۱۰ یورو | ۹۹٫۸ تا ۱۳۳ یورو |
| جمهوری چک | ۱۰۳ یورو | در همان هزینهٔ ویزا گنجانده شده |
| دانمارک | ۴۱۰ یورو | در همان هزینهٔ ویزا گنجانده شده |
| رومانی | ۳۰۰ یورو | ۱۷۰ یورو |
| سوئد | ثبت‌نشده | ۱۳۳ یورو |
| فرانسه | ۳۰۰ یورو | ۱۰۰ یورو |
| فنلاند | ثبت‌نشده | ۶۰۰ تا ۷۵۰ یورو |
| قبرس | ثبت‌نشده | ۷۰ تا ۱۴۰ یورو |
| کرواسی | ثبت‌نشده | ۸۷٫۵۹ تا ۱۱۵٫۴۷ یورو |
| لتونی | ۹۰ تا ۱۸۰ یورو | ۱۶۰ تا ۵۶۰ یورو |
| لوکزامبورگ | ثبت‌نشده | ۸۰ یورو |
| لهستان | ۲۰۰ یورو | ۸۹ یورو |
| لیتوانی | ثبت‌نشده | ۸۰ تا ۳۲۰ یورو |
| مجارستان | ۱۱۰ یورو | در همان هزینهٔ ویزا گنجانده شده |
| مالت | ثبت‌نشده | ۵۰ یورو |
| هلند | ثبت‌نشده | ۲۵۴ یورو |
| یونان | ۱۱۷ یورو | ۱۶۶ یورو |
بیمهٔ درمانی اجباری
بیمهٔ درمانی همه‌جا لازم است، ولی شکلش فرق دارد. در فرانسه، دانمارک -پس از ثبت در CPR-، سوئد و مالت، بیمهٔ پایه رایگان یا بدون حق بیمهٔ جداست؛ در فرانسه یک بیمهٔ تکمیلی اختیاری هم از حدود ۲۰ یورو در ماه هست. در آلمان و اتریش، بیمهٔ دولتی حق بیمهٔ ماهانه دارد -آلمان حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ و اتریش ۷۸٫۸۴ یورو در ماه. در بیشتر کشورهای دیگر -اسپانیا، یونان، ایرلند، ایتالیا، جمهوری چک و چند کشور دیگر- بیمهٔ خصوصی اجباری است و رقمش از حدود ۴۰ یورو در ماه تا حدود ۱٬۵۰۰ یورو در سال در نوسان است. در بریتانیا، به‌جای حق بیمهٔ ماهانه، یک هزینهٔ سالانهٔ ثابت به نام IHS -۷۷۶ پوند برای دانشجو و همین رقم برای هر همراه- هنگام ویزا یک‌جا پرداخته می‌شود.
سه نمونهٔ محاسبه‌شده
برای این‌که تعریف بالا ملموس‌تر شود، برآورد سال اول را برای سه نمونه -یکی کم‌شهریه، یکی میان‌رده و یکی پرشهریه- کامل حساب کرده‌ایم:
| کشور | شهریهٔ کارشناسی سال اول | زندگی (۱۲ ماه) | ویزا + اقامت (یک‌بار) | برآورد سال اول |
|---|---|---|---|---|
| آلمان | ۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو | ۱۰٬۸۰۰ تا ۱۴٬۴۰۰ یورو | ۱۷۵ یورو | ۱۰٬۹۷۵ تا ۲۰٬۵۷۵ یورو |
| هلند | ۹٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو | ۱۲٬۰۰۰ تا ۱۸٬۰۰۰ یورو | ۲۵۴ یورو | ۲۱٬۲۵۴ تا ۳۸٬۲۵۴ یورو |
| بریتانیا | ۲۵٬۸۵۰ تا ۷۰٬۵۵۴ پوند | ۱۴٬۴۳۶ تا ۱۸٬۸۴۰ پوند | ۵۵۸ پوند | ۴۰٬۸۴۴ تا ۸۹٬۹۵۲ پوند |
این سه رقم فقط برای نشان‌دادن روش محاسبه‌اند؛ شهر، دانشگاه، رشته و سبک زندگی هرکدام رقم واقعی شما را جابه‌جا می‌کند. برای نمونه، برآورد آلمان روی حداقل شهریهٔ صفر بسته شده -یعنی دانشگاهی در ایالتی بدون شهریه؛ اگر دانشگاه یا ایالت شما شهریه بگیرد، رقم از این بالاتر می‌رود.
چیزهایی که در این برآورد نیست
- بلیت رفت، و برگشت اگر از پیش برنامه‌ریزی کرده‌اید
- ترجمهٔ رسمی و تأیید مدارک در دادگستری، وزارت امور خارجه و سفارت
- هزینهٔ درخواست پذیرش دانشگاه، هرجا که جدا از شهریه گرفته می‌شود
- ودیعهٔ مسکن -معمولاً یک تا سه ماه اجاره، که در پایان قرارداد برمی‌گردد
- هزینهٔ همراهی همسر و فرزند: تمکن مالی اضافه، و ویزا و اقامت جدا برای هرکدام، که کشور به کشور فرق زیادی دارد
همهٔ رقم‌های این صفحه از منبع رسمی هر کشور -سفارت، ادارهٔ مهاجرت یا خود دانشگاه- گرفته شده است. شهریه، نرخ ارز و قوانین ویزا هر سال، و گاهی هر نیم‌سال، تغییر می‌کند؛ پیش از ثبت‌نام یا هر پرداختی، رقم دقیق پروندهٔ شما را با ما و منبع رسمی مقصد یک‌بار دیگر تأیید می‌کنیم.
منابع
این نوشته در ۶ مهر ۱۴۰۵ با این منابع رسمی بررسی شده است. قانون‌ها و ارقام تغییر می‌کنند؛ پیش از هر تصمیم، مشاور رادون آخرین وضعیت را با شما مرور می‌کند.
- GOV.UK – Student visa: money gov.uk
- IND – Income requirements study ind.nl
- IND – Fees and required amounts for 2026 ind.nl
- German Embassy Tehran – Merkblatt Studium teheran.diplo.de
- TUM – Tuition fees tum.de
- Universität Wien – Studienbeitrag studieren.univie.ac.at
- Study in Europe – Spain country profile education.ec.europa.eu
- Study in Estonia (TalTech) – Tuition fee rates oigusaktid.taltech.ee
- SAIA – Study in Slovakia: admission and tuition fees studyinslovakia.saia.sk
- University of Ljubljana – Tuition fees and study contributions uni-lj.si
- Politecnico di Milano – Tuition fees polimi.it
- University of Galway – Fees and funding universityofgalway.ie
- Study in Flanders – Tuition fees studyinflanders.be
- Sofia University – Tuition fees for international students uni-sofia.bg
- University of Algarve – Tuition and fees ualg.pt
- Charles University – Tuition fees cuni.cz
- Aarhus University – Tuition fees and application fee bachelor.au.dk
- Babeș-Bolyai University – Tuition regulation 2026/2027 ubbcluj.ro
- Study in Sweden – Fees and costs studyinsweden.se
- Campus France – Tuition fees in France campusfrance.org
- Study in Finland – Fees and cost of living studyinfinland.fi
- Cyprus University of Technology – Tuition and fees cut.ac.cy
- Study in Croatia – Tuition fees and scholarships studyincroatia.hr
- Study in Latvia (Ministry of Foreign Affairs) – Tuition fees www2.mfa.gov.lv
- University of Luxembourg – Admissions uni.lu
- Study in Poland – Tuition fees study.gov.pl
- Vytautas Magnus University – Tuition fees vdu.lt
- University of Szeged – Tuition fees u-szeged.hu
- University of Malta – International students: visas um.edu.mt
- Study in Greece – Bachelor’s programmes studyingreece.edu.gr