تحصیل در پرتغال، با مسیر روشن برای شما و خانواده

فرزندان زیر ۱۸ سال بله، بدون نیاز به حداقل مدت اقامت شما؛ فقط باید درآمد و مسکن مناسب خانواده نشان داده شود. برای همسر، قاعدهٔ عمومی دو سال اقامت معتبر شما را می‌خواهد؛ اما اگر با همسرتان فرزند کوچک مشترک وابسته دارید یا دست‌کم ۱۸ ماه پیش از سفرتان با هم زندگی کرده‌اید، این شرط حذف یا به ۱۵ ماه کاهش می‌یابد. تصمیم نهایی با ادارهٔ مهاجرت پرتغال (AIMA) است.

تمکن پایهٔ دانشجو معادل حداقل دستمزد پرتغال است، برای ۲۰۲۶ ماهانه ۹۲۰ یورو. برای پیوستن خانواده، این رقم به‌علاوهٔ ۵۰ درصد برای همسر (۴۶۰ یورو) و ۳۰ درصد برای هر فرزند (۲۷۶ یورو) محاسبه می‌شود؛ برای همسر و یک فرزند یعنی ماهانه ۱٬۶۵۶ یورو.

سفارت پرتغال در تهران زمان مشخصی برای رسیدگی به ویزای دانشجویی اعلام نکرده و پس از ورود، نوبت‌گیری AIMA برای کارت اقامت هم ممکن است هفته‌ها تا چند ماه طول بکشد. اگر همسر و فرزندان همراه دانشجو نیایند و دانشجو بعداً برای پیوستن خانواده اقدام کند، طبق مادهٔ ۱۰۵ قانون مهاجرت پرتغال رسیدگی به این درخواست تا ۹ ماه زمان قانونی دارد و در پرونده‌های پیچیده یک‌بار به همان اندازه هم قابل تمدید است. با این حساب، از آغاز اقدام دانشجو تا استقرار کامل خانواده در پرتغال معمولاً باید بیش از یک سال زمان در برنامه‌ریزی در نظر گرفت.

بله؛ اقامتی که همسر از راه پیوستن خانواده می‌گیرد اقامتی مستقل است، نه وابسته به مجوز کار جداگانه، و طبق قانون مهاجرت پرتغال دسترسی به بازار کار را باز می‌کند. همسر می‌تواند هم به‌صورت کارمند و هم به‌صورت مستقل (خوداشتغالی) کار کند، بدون آنکه لازم باشد کارفرما یا خودش برای این اقامت مجوز کار جداگانه‌ای بگیرد. تنها نکته این است که برای تمدید همین اقامت، طبق قانون ۶۱/۲۰۲۵، شرکت همسر در دورهٔ زبان پرتغالی و دورهٔ آشنایی با اصول قانون اساسی الزامی است.

آموزش از ۶ تا ۱۸ سالگی در پرتغال اجباری و در مدرسهٔ دولتی رایگان است و ندانستن پرتغالی مانع ثبت‌نام نمی‌شود. وزارت آموزش پرتغال برنامه‌ای رسمی به نام «پرتغالی به‌عنوان زبان غیرمادری» (PLNM) دارد که ابتدا با آزمون تعیین‌سطح، جایگاه زبانی دانش‌آموز تازه‌وارد را می‌سنجد و سپس بر همان اساس برنامهٔ حمایت آموزشی و کلاس‌های تقویتی پرتغالی برایش تنظیم می‌کند. این حمایت، همراه با ورود تدریجی به برنامهٔ درسی عادی، تا وقتی دانش‌آموز بتواند مثل بقیهٔ کلاس درس‌ها را دنبال کند ادامه دارد.

برای صدور ویزا و اقامت باید بیمهٔ درمانی معتبر برای دورهٔ اقامت نشان داد یا پوشش خدمات درمانی ملی (SNS) را اثبات کرد؛ این شرط برای دانشجو و هر یک از اعضای خانواده جداگانه بررسی می‌شود. طبق مقررات سفارت پرتغال، دانشجویانی که در دانشگاه رسمی پرتغال پذیرفته شده‌اند در همان مرحلهٔ ویزا از ارائهٔ بیمهٔ مسافرتی جداگانه معاف‌اند، اما همچنان باید پوشش درمانی خود را برای صدور کارت اقامت نزد AIMA مستند کنند. همسر و فرزندان تا پیش از ثبت‌نام در SNS معمولاً با بیمهٔ درمانی خصوصی وارد پرتغال می‌شوند.

نه؛ پرتغال برخلاف برخی کشورهای اروپایی نظام حساب مسدود ندارد. راه معمول، ارائهٔ گردش حساب بانکی سه ماه اخیر متقاضی نزد سفارت است؛ به‌جای آن می‌توان «نامهٔ تعهد» (Termo de Responsabilidade) یک اسپانسر پرتغالی یا مقیم قانونی پرتغال را هم ارائه داد که باید همراه با کپی مدارک هویتی و گردش حساب سه‌ماههٔ همان اسپانسر باشد. هر دو راه باید تمکن پایهٔ ۹۲۰ یورو در ماه برای دانشجو، به‌علاوهٔ سهم هر عضو خانواده، را پوشش دهد.

در ارشد، دکترا و برنامه‌های پژوهشی، دانشگاه‌های دولتی پرتغال برنامه‌های انگلیسی‌زبان زیادی دارند و DGES امکان جست‌وجوی این برنامه‌ها بر اساس زبان تدریس را در پورتال رسمی «Study & Research in Portugal» فراهم کرده است. در کارشناسی وضعیت برعکس است؛ بیشتر برنامه‌ها به پرتغالی برگزار می‌شود و گزینهٔ انگلیسی‌زبان محدودتر است. چون این وضعیت بین دانشگاه‌ها و حتی بین رشته‌های یک دانشگاه فرق دارد، زبان دقیق هر برنامه را باید در صفحهٔ همان رشته نزد همان دانشگاه بررسی کرد.