تحصیل در لیتوانی، شروعی مقرون‌به‌صرفه در اتحادیهٔ اروپا

طبق پورتال رسمی مهاجرت اتحادیهٔ اروپا برای لیتوانی، نه. فقط دانشجوی دکترا اجازهٔ همراه آوردن همسر و فرزند را دارد؛ برای کارشناسی، ارشد و دورهٔ زبان، این حق وجود ندارد.

برای اقامت موقت تحصیلی، ماهانه دست‌کم نیمی از حداقل دستمزد رسمی لیتوانی (حدود ۵۷۶ یورو در ۲۰۲۶) برای دوازده ماه به‌علاوهٔ یک ماه اضافه، یعنی رویهم حدود ۸ هزار یورو، لازم است؛ حساب بانکی شخصی، بورسیه یا تعهد مالی حامی پذیرفته می‌شود.

می‌توانید اقامت موقت ۱۲ماهه برای جست‌وجوی کار یا راه‌اندازی کسب‌وکار بگیرید. تصمیم نهایی دربارهٔ هر اقامت با ادارهٔ مهاجرت لیتوانی است.

زمان کل به چند بخش تقسیم می‌شود. طبق مرکز اطلاعات مهاجرت لیتوانی، تصمیم دربارهٔ ویزای ملی (D) معمولاً تا ۱۵ روز تقویمی طول می‌کشد و در موارد نیازمند بررسی بیشتر تا ۴۵ روز هم می‌رسد؛ طبق دانشگاه ویلنیوس، پس از پذیرش و ثبت درخواست اقامت موقت تحصیلی در سامانهٔ MIGRIS، ادارهٔ مهاجرت تا دو ماه (حالت عادی) یا تا یک ماه (حالت فوری با هزینهٔ بیشتر) برای تصمیم وقت دارد. با احتساب انتخاب برنامه، ارسال مدارک دانشگاه و نوبت بیومتریک در نزدیک‌ترین نمایندگی یا مرکز VFS، از شروع اپلای تا رسیدن به لیتوانی عملاً چیزی حدود ۶ تا ۸ ماه زمان لازم است. تصمیم نهایی و مهلت دقیق هر پرونده را فقط دانشگاه و ادارهٔ مهاجرت لیتوانی مشخص می‌کنند.

طبق پورتال رسمی مهاجرت اتحادیهٔ اروپا برای لیتوانی، همسر همراه دانشجوی دکترا نیازی به گرفتن مجوز کار جداگانه ندارد و از همان زمان صدور اقامتش می‌تواند مشغول به کار شود. همین پورتال تصریح می‌کند همسر می‌تواند شغل یا کارفرمایش را هم بدون محدودیت خاصی عوض کند. این حق فقط در مسیر دکتراست؛ چون همراه‌آوری خانواده برای کارشناسی و ارشد اصلاً امکان‌پذیر نیست، این پرسش برای آن دو مقطع موضوعیت ندارد.

طبق مرکز اطلاعات مهاجرت لیتوانی -که با بودجهٔ دولت این کشور کار می‌کند- فرزند دارای اقامت موقت حق و تکلیف ثبت‌نام رایگان در مدرسهٔ دولتی محل سکونت را دارد؛ کافی است به ادارهٔ آموزش همان شهرداری مراجعه کنید. زبان اصلی آموزش لیتوانیایی است و فرزندی که این زبان را بلد نیست، پیش از ورود به کلاس عادی در یک دورهٔ تطبیقی زبان لیتوانیایی شرکت می‌کند و بعد کنار هم‌سن‌های خودش درس می‌خواند. چند مدرسهٔ بین‌المللی انگلیسی‌زبان هم هستند که عمدتاً در ویلنیوس فعالند، ولی برخلاف مدرسهٔ دولتی شهریهٔ جداگانه می‌گیرند.

دانشجویان غیراروپایی مشمول بیمهٔ درمانی دولتی لیتوانی نیستند، پس باید بیمهٔ خصوصی بخرند. طبق دانشگاه ویتاوتاس ماگنوس، برای ویزای ملی (D) پوشش دست‌کم ۳۰ هزار یورو و برای کارت اقامت موقت پوشش دست‌کم ۱۰ هزار یورو لازم است؛ خرید همین بیمه در خودِ لیتوانی سالانه حدود ۵۰ تا ۱۴۰ یورو تمام می‌شود. در مسیر دکترا، برای همسر و هر فرزند همراه هم باید بیمهٔ درمانی جداگانه‌ای با همین سطح پوشش خریداری و پیش از درخواست اقامت به ادارهٔ مهاجرت ارائه شود.

به‌دلیل تحریم‌های بین‌المللی، واریز مستقیم از حساب بانکی ایرانی به حساب دانشگاه یا حساب شخصی در لیتوانی معمولاً کار نمی‌کند. طبق راهنمای دانشگاه ویلنیوس دربارهٔ ویزا و اقامت، برای اثبات تمکن مالی صورت‌حساب بانکی به یورو یا دلار پذیرفته می‌شود؛ در عمل باید مبلغ لازم را از راه یک واسطهٔ مالی یا حساب شخص ثالث خارج از ایران به همان ارز رساند و صورت‌حساب همان حساب را ضمیمهٔ پرونده کرد. پذیرش دقیق هر مسیر انتقال را رویه‌های رسمی مشخص نکرده‌اند، پس این هماهنگی را باید از همان ابتدای اپلای، با خودِ دانشگاه و پیش از ثبت درخواست اقامت، انجام داد.

برای کارشناسی و ارشد، طبق پورتال رسمی Study in Lithuania، جایگاه‌های دولتیِ رایگان فقط ویژهٔ شهروندان اتحادیهٔ اروپاست و دانشجوی ایرانی در این دو مقطع باید شهریهٔ کامل را بپردازد. در دکترا اما دانشجویان غیراروپایی هم می‌توانند برای جایگاه دولتیِ بورسیه‌ای اپلای کنند؛ طبق دانشگاه فناوری کاوناس، دانشجوی دکترای بورسیه‌ای هم از شهریه معاف است و هم ماهانه ۱٬۴۰۶ یورو در سال اول و ۱٬۶۲۸ یورو در سال‌های دوم تا چهارم کمک‌هزینه می‌گیرد. پذیرش در این جایگاه‌های محدود، بر خلاف شهریهٔ ثابت، رقابتی است و باید با هر دانشگاه جداگانه بررسی شود.