تحصیل در مجارستان، مسیری مقرون‌به‌صرفه برای خودتان

طبق فکت‌شیت رسمی ادارهٔ ملی مهاجرت مجارستان، دارندهٔ اقامت با هدف تحصیل نمی‌تواند برای همسر یا فرزندش اقامت الحاق خانواده بگیرد؛ این قاعده در کارشناسی، ارشد، دورهٔ زبان و همهٔ دوره‌های دکترای معمول برقرار است. مسیر جداگانهٔ «اقامت پژوهشگر» دکترا هم وجود دارد، اما بند الحاق خانوادهٔ همان فکت‌شیت رسمی فقط دربارهٔ خانواده‌ای است که پیش‌تر اقامت اتحادیهٔ اروپا داشته؛ برای خانواده‌ای که مستقیم از ایران اعزام می‌شود، مسیر رسمی مشخصی برای الحاق خانواده دیده نمی‌شود. تنها استثنای صریح، فرزندی است که در طول اقامت دانشجو در خودِ مجارستان به دنیا بیاید.

شهریهٔ سالانهٔ رشته‌های عمومی در دانشگاه‌های دولتی معمولاً بین ۳٬۶۰۰ تا حدود ۱۱ هزار یورو است (پزشکی و دندان‌پزشکی تا حدود ۱۶ هزار یورو)؛ به‌همراه هزینهٔ زندگی ماهانهٔ ۵۰۰ تا ۶۰۰ یورو در بوداپست و بیمهٔ درمانی خصوصی حدود ۳۳۰ یورو در سال (یا کارت TAJ صندوق بیمهٔ اجتماعی، که حق بیمه‌اش هرساله تغییر می‌کند و باید جداگانه استعلام شود). بورسیهٔ کامل Stipendium Hungaricum بخش عمدهٔ این هزینه‌ها را می‌پوشاند.

درخواست روادید ملی D و اقامت تحصیلی در بخش کنسولی سفارت مجارستان در تهران، با وقت قبلی، ثبت می‌شود. هزینهٔ اداری این مرحله ۱۱۰ یورو و تصمیم نهایی ادارهٔ ملی مهاجرت مجارستان معمولاً تا ۶۰ روز پس از تکمیل پرونده طول می‌کشد.

زمان‌بندی از چند مرحلهٔ جدا تشکیل می‌شود: دریافت نامهٔ پذیرش از دانشگاه، طبق برنامهٔ زمانی معمول دانشگاه‌ها، چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد. پس از آن، طبق فکت‌شیت رسمی ادارهٔ ملی مهاجرت مجارستان (OIF)، باید ظرف ۱۵ روز از ثبت درخواست روادید/اقامت اثر انگشت بدهید تا پرونده «دریافت‌شده» به‌حساب بیاید، و تصمیم نهایی همان اداره حداکثر تا ۶۰ روز از تکمیل پرونده طول می‌کشد. به همین دلیل، برای ورودی سپتامبر بهتر است ثبت درخواست پذیرش دانشگاه را از پاییز سال پیش از سفر شروع کنید.

بله، از راه بورسیهٔ کامل دولتی Stipendium Hungaricum. طبق فهرست رسمی کشورهای طرف این برنامه، ایران در همهٔ سطوح تحصیلی -کارشناسی، ارشد، دکترا و حتی دوره‌های نیمه (Partial Studies)- واجد شرایط درخواست است، و مرجع رسمی ارسال درخواست از ایران، سفارت جمهوری اسلامی ایران در بوداپست است. این بورسیه شهریه، خوابگاه و کمک‌هزینهٔ ماهانه را می‌پوشاند و ثبت‌نام آنلاین و شرکت در آزمون ورودی هم رایگان است.

طبق فکت‌شیت رسمی ادارهٔ ملی مهاجرت مجارستان (OIF)، چند نوع مدرک پذیرفته می‌شود: گواهی حساب بانکی یا سپرده به نام خودِ دانشجو، تعهدنامهٔ رسمی (notarised) یکی از اعضای خانواده برای تأمین هزینه‌ها، مدرک درآمد ثابت از کارفرما یا ادارهٔ مالیات، یا مدرکی دیگر مثل گواهی بورسیه. رقم ثابتی در قانون نیامده؛ چون هزینهٔ زندگی ماهانهٔ دانشجو در بوداپست حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ یورو برآورد می‌شود، معمولاً مدرکی هم‌ارز همین رقم برای یک سال خواسته می‌شود.

نه. طبق درگاه رسمی مهاجرت اتحادیهٔ اروپا (کمیسیون اروپا)، خودِ اقامت با هدف تحصیل اجازهٔ کار می‌دهد و دانشجو برای کار تا ۳۰ ساعت در هفته در طول ترم، یا تمام‌وقت تا ۹۰ روز در سال خارج از ترم، به مجوز کار جداگانه نیاز ندارد. برای کار بیشتر از این سقف‌ها، باید جداگانه با دانشگاه یا ادارهٔ مهاجرت مجارستان هماهنگ کرد.

دانشجوی غیربورسیه باید بین کارت TAJ صندوق ملی بیمهٔ سلامت -که حق بیمه‌اش برابر ۳۰ درصد حداقل‌دستمزد ماهانهٔ مجارستان است- یا بیمهٔ خصوصی، با هزینهٔ نزدیک به ۳۳۰ یورو در سال، یکی را انتخاب کند. طبق پورتال رسمی Study in Hungary، بورسیه‌بگیران Stipendium Hungaricum از پوشش رایگان برخوردارند. چون اقامت تحصیلی معمولاً الحاق خانواده نمی‌دهد، این بیمه فقط خودِ دانشجو را می‌پوشاند؛ برای فرزندی که در مجارستان به دنیا بیاید، بیمهٔ او را باید جداگانه و همزمان با ثبت اقامتش نزد صندوق ملی بیمهٔ سلامت (NEAK) پیگیری کرد.

برای خودِ تحصیل، در بیشتر برنامه‌های دانشگاهی بین‌المللی که کاملاً انگلیسی‌زبان‌اند، بله؛ طبق فکت‌شیت رسمی ادارهٔ مهاجرت، فقط باید سطح زبانِ لازم برای همان برنامه -انگلیسی یا مجارستانی، بسته به دانشگاه- را با گواهی یا مدرک تحصیلی قبلی ثابت کنید. اما در زندگی روزمره، به‌ویژه در ادارات، درمانگاه‌ها و شهرهای کوچک‌تر خارج از بوداپست، بیشتر خدمات به زبان مجارستانی ارائه می‌شود و دانستن حداقلی از این زبان کارها را ساده‌تر می‌کند.