تحصیل در لتونی، با شهریه‌ای مقرون‌به‌صرفه برای شما و خانواده‌تان

در صفحه‌های رسمی‌ای که بررسی کردیم قاعدهٔ روشن و یک‌دستی دربارهٔ حق کار خودکار همسر همراهِ دانشجو منتشر نشده است. این نکته را پیش از تصمیم‌گیری نهایی، برای پروندهٔ مشخص شما از ادارهٔ مهاجرت لتونی (PMLP) استعلام می‌کنیم.

فرزندان همراه می‌توانند در مدرسهٔ دولتی رایگان (عمدتاً به زبان لتونیایی) یا مدرسهٔ بین‌المللی خصوصی در ریگا (با شهریه، عمدتاً به انگلیسی) ثبت‌نام کنند؛ انتخاب مناسب به سن فرزند و برنامهٔ بلندمدت خانواده بستگی دارد.

دانش‌آموختهٔ کارشناسی ۴ ماه فرصت دارد؛ دانش‌آموختهٔ ارشد و دکترا ۴ ماه با امکان درخواست تمدید تا ۹ ماه دیگر، که بررسی موردی دارد و تضمینی نیست.

زمان کل به چند مرحله بستگی دارد: مهلت ثبت‌نام دانشگاه برای ورودی پاییز معمولاً اوایل ژوئن است و صدور قرارداد تحصیل از سوی دانشگاه چند هفته طول می‌کشد. پس از آماده‌شدن مدارک و تمکن مالی، ادارهٔ مهاجرت (OCMA) تا ۳۰ روز روی درخواست اقامت تصمیم می‌گیرد (یا با هزینهٔ بیشتر در ۵ تا ۱۰ روز کاری)، و صدور ویزای ورود D پس از تأیید چند روز تا حدود دو هفتهٔ دیگر زمان می‌برد. چون لتونی نمایندگی دیپلماتیک در تهران ندارد، هماهنگی محل ارائهٔ مدارک و دریافت ویزا برای اتباع ایران معمولاً چند هفتهٔ دیگر به این زمان‌بندی اضافه می‌کند.

پیش از دریافت ویزای D، هر متقاضی—دانشجو، همسر و هر فرزند—باید بیمهٔ سفر معتبر با سقف پوشش دست‌کم ۴۲٬۶۰۰ یورو داشته باشد که هزینهٔ درمان اورژانسی و بازگشت به کشور در صورت بیماری شدید یا فوت را پوشش دهد؛ اعتبار این بیمه باید دست‌کم به اندازهٔ مدت اقامت مورد انتظار باشد. پس از دریافت کارت اقامت، این بیمهٔ سفر جای خودش را به بیمهٔ سلامت یا زندگی معتبر در لتونی می‌دهد. هزینهٔ دقیق این بیمهٔ داخلی روی صفحه‌های رسمی منتشر نشده؛ آن را هنگام بستن بودجهٔ خانواده، برای هر عضو همراه، از بیمه‌گرهای فعال در لتونی استعلام می‌کنیم.

در فهرست رسمی مدارک اقامت تحصیلی لتونی، حساب مسدود (Blocked Account) دیده نمی‌شود؛ گواهی حساب بانکی که رقم لازم (۷۸۰ یورو برای دانشجو یا همسر و ۲۳۴ یورو برای هر فرزند در ماه) را نشان دهد و صدور آن بیش از سه ماه پیش نباشد، کافی است و باید به انگلیسی یا لتونیایی ترجمه شود. اگر شخص دیگری مثل والدین هزینه‌ها را تأمین می‌کند، تعهدنامهٔ او هم باید توسط دفتر اسناد رسمی تأیید و legalise شود. رد یا پذیرش صریح حساب‌های بانکی ایرانی در صفحه‌های رسمی نیامده؛ چون تحریم‌های بانکی می‌تواند بررسی این مدارک را کند کند، بهتر است گواهی را زود آماده و روش انتقال را از قبل با دانشگاه هماهنگ کنید.

بله؛ زبان درسی بیشتر برنامه‌های مخصوص دانشجویان بین‌المللی در لتونی انگلیسی است و سطح لازم برای پذیرش معمولاً B2 چارچوب مشترک اروپایی است. با این حال برخی برنامه‌های کارشناسی فقط به لتونیایی برگزار می‌شوند، پس زبان دقیق هر برنامه را باید از همان دانشگاه بپرسید. همهٔ دانشگاه‌های لتونی به دانشجویان بین‌المللی دورهٔ زبان لتونیایی هم ارائه می‌دهند؛ یادگیری آن اجباری نیست، اما زندگی روزمره در ریگا یا شهرهای کوچک‌تر را ساده‌تر می‌کند.

لتونی «بورسیهٔ دولتی» (Latvian State Scholarship) دارد که ماهانه ۵۰۰ یورو برای کارشناسی و ارشد و ۷۰۰ یورو برای دکترا می‌دهد، اما فقط به شهروندان ۳۹ کشوری تعلق می‌گیرد که با لتونی توافق دوجانبه دارند؛ در فهرست رسمی این کشورها که بررسی کردیم، ایران دیده نمی‌شود. این بورسیه هم هزینهٔ رفت‌وآمد را پوشش نمی‌دهد و شهریه و هزینهٔ زندگی را کامل تأمین نمی‌کند. در عوض هر دانشگاه تخفیف یا کمک‌هزینهٔ داخلی خودش را دارد که با معدل و سوابق تحصیلی سنجیده می‌شود؛ برای هر دانشگاه و رشتهٔ مشخص باید این گزینه‌ها را جداگانه استعلام کرد.

دانشجوی تمام‌وقت کارشناسی در طول ترم تا ۲۰ ساعت در هفته و در تعطیلات تا ۴۰ ساعت در هفته نزد هر کارفرمایی می‌تواند کار کند. دانشجوی ارشد و دکترا محدودیت ساعتی ندارد و می‌تواند در کنار درس تمام‌وقت هم کار کند. این حق برای خود دانشجوست، نه همراهان او؛ حق کار همسر همچنان نکته‌ای است که پیش از عزیمت باید از ادارهٔ مهاجرت لتونی استعلام شود.